قناتهای اشتهارد؛ میراث فرهنگی و دانش بومی منطقه
پایگاه خبری صدای امید شهر،مرتضی قوامی با اشاره به ویژگیها و پیشینه تاریخی قناتهای شهرستان اشتهارد به عنوان سازههای آبی سنتی اظهار کرد: قناتهای اشتهارد تنها یک سازه مهندسی نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی و دانش بومی منطقه محسوب میشود. در حال حاضر این شهرستان بالغ بر ۴۰ رشته قنات دارد که با توجه به شرایط اقلیمی متمایل به خشکی منطقه، مردم با استفاده از تجربیات شهر یزد آنها را حفر کردهاند.
وی افزود: با توجه به حوزه آبریز این قناتها، میزان خروجی آب در این قناتها متفاوت است، اما مهمترین ویژگی این قناتها، پایداری نسبی آنها در فصول خشک است که به کمک کشاورزان و باغداران میرسد.
قوامی درباره ساختار فنی و مهندسی قناتهای اشتهارد عنوان کرد: قناتهای این منطقه از مجموعهای از چاهها تشکیل شده که با نظمی مهندسی به هم متصل شدهاند؛ مادرچاه اولین و عمیقترین چاه که منبع اصلی تأمین آب است.
وی افزود: چاههای متعددی که به ترتیب در مسیر حفر شده و وظیفه هوادهی و لایروبی را بر عهده دارند. نقطه خروجی که آب در آنجا به سطح زمین میرسد و در اختیار کشاورزان قرار میگیرد.
قوامی درباره حمایتهای دولتی و اعتبارات از این قناتها، گفت: با توجه به اینکه قناتها یک میراث ماندگار در بخش کشاورزی است، جهاد کشاورزی حمایتهای ویژهای را در نظر گرفته و مبالغی بالغ بر یک میلیارد تومان و بیشتر برای هر کیلومتر عملیات عمرانی تقبل میکند.
وی افزود: این بودجهها جهت حفاری، مرمت و لایروبی به صورت کمکهای بلاعوض در اختیار ذینفعان قرار میگیرد تا پایداری این سازهها تضمین شود.
وی در خصوص چالشها و راهکارهای تداوم حیات قناتها، خاطرنشان کرد: برای حفظ این شریانهای حیاتی، دو اقدام استراتژیک مدیریت و حفاظت از حوزههای آبگیر و کوهپایههای بالادست قناتها ضروری است. همچنین متولیان و میرابها نسبت به انجام عملیات لایروبی دورهای برای جلوگیری از انسداد مسیر و کاهش دبی آب اقدام کنند.
قنات قاضیان، یکی از قناتهای شاخص اشتهارد
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان اشتهارد درخصوص یکی از قناتهای مهم این شهرستان اظهار کرد: یک قنات که هم به عنوان اثر تاریخی و هم از منابع تأمین آب منطقه اهمیت دارد، قنات قاضیان است. قنات قاضیان یکی از رشته قناتهای خیلی پرآب و قدیمی اشتهارد است که بیش از پنج حلقه چاه دارد که در حدود پانزده هکتار باغ از آن مشروب میشود و از معیشت باغداری و دامداری این منطقه حمایت میکند.
وی تاکید کرد: با توجه به اهمیت و قدمت قنوات، این موضوع نیازمند توجه بیشتری از سوی مراجع بالادستی است. صرفاً وزارت جهاد کشاورزی ملاک نیست؛ وزارتخانههای دیگر هم که هم عرض ما هستند میتوانند در کنار ما باشند؛ مثل مثلاً سازمان شهرداریها که قناتهایی داخل شهرها دارند. باید در صورت ساختوسازها، حریم قنات رعایت شود و تخریب نشود که بعدها به مشکلات کمآبی نخوریم.
وی یادآور شد: بعضی جاها بعداً شهر توسعه پیدا کرده و داخل روستا شده است، به همین خاطر حریم قنات هم تحت تأثیر قرار گرفت. به عنوان مثال میتوان به قنات علیآباد در شهرستان اشتهارد اشاره کرد که در حریم شهر قرار گرفته است.
قوامی درباره مسئولیت در برابر این قناتها گفت: نگهداری از قناتها یک مسئولیت اجتماعی است و همیاری مالی مالکان و ذینفعان با دولت جهت تسریع در اجرای پروژههای عمرانی و حفاظتی قناتها نقش مؤثری دارد.
بدون نظر! اولین نفر باشید