تعزیه؛ رسانهای ماندگار برای روایت حقیقت در عصر جنگ شناختی
به گزارش پایگاه خبری صدای امید شهر، فرشته کلانتر، کارشناس رسانه و فضای مجازی، در گفتوگو با خبرنگار ما با اشاره به جایگاه تعزیه در منظومه رسانهای کشور اظهار کرد: بسیاری از افراد، تعزیه را تنها یک آیین مذهبی یا نمایش سنتی میدانند، در حالی که این هنر آیینی در حقیقت یک رسانه کامل و چندلایه است که از گذشته تاکنون وظیفه انتقال پیام، ارزشها و مفاهیم عمیق فرهنگی و اعتقادی را بر عهده داشته است.
وی با بیان اینکه تعزیه تنها بر روایت کلامی متکی نیست، افزود: بهرهگیری همزمان از صدا، تصویر، موسیقی، نمادپردازی و فضاسازی احساسی، موجب شده مخاطب صرفاً شنونده یک روایت نباشد، بلکه خود را در متن واقعه احساس کند و پیام را به شکلی عمیق و ماندگار تجربه کند.
این کارشناس رسانه، مهمترین ویژگی تعزیه را ایجاد همذاتپنداری با مخاطب عنوان کرد و گفت: مخاطب در تعزیه نقش یک تماشاگر منفعل را ندارد، بلکه از نظر عاطفی و ذهنی با شخصیتها همراه میشود. همین ویژگی، قدرت اثرگذاری این هنر را در انتقال مفاهیم چندین برابر کرده و آن را به رسانهای مؤثر در شکلدهی ادراک و باور تبدیل کرده است.
کلانتر با اشاره به اهمیت جنگ شناختی در دنیای امروز تصریح کرد: هدف اصلی جنگ شناختی، تغییر نگرش، باور و تصمیمگیری انسانهاست. در چنین فضایی، هر رسانهای که بتواند بر ذهن و قلب مخاطب تأثیر بگذارد، یک ابزار راهبردی محسوب میشود و تعزیه دقیقاً از چنین ظرفیتی برخوردار است؛ چراکه پیام را در قالبی احساسی، ماندگار و قابل باور منتقل میکند.

وی ادامه داد: تعزیه با تکرار سالانه، حضور جمعی مردم و روایت مستمر مفاهیم عاشورایی، نقش مهمی در تثبیت ارزشهایی همچون ظلمستیزی، ایثار، آزادگی، وفاداری و مقاومت ایفا کرده و به حفظ روایت اصیل حق در برابر باطل کمک میکند.
این کارشناس رسانه و فضای مجازی، تعزیه را یک «رسانه هویتی» توصیف کرد و گفت: در شرایطی که برخی رسانههای نوین با بهرهگیری از تکنیکهای پیچیده در پی تحریف واقعیت و تغییر باورهای عمومی هستند، تعزیه به دلیل ریشهداشتن در فرهنگ و اعتقادات مردم، از سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی بالایی برخوردار است و میتواند نقش مهمی در صیانت از هویت فرهنگی جامعه ایفا کند.

کلانتر با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین برای معرفی این هنر آیینی خاطرنشان کرد: حفظ اصالت تعزیه در کنار استفاده هوشمندانه از ظرفیت فضای مجازی، تولید محتوای چندرسانهای و انتشار گسترده آن، میتواند دامنه اثرگذاری این رسانه سنتی را به مراتب افزایش دهد.
وی در پایان اظهار کرد: تعزیه یک سرمایه ارزشمند فرهنگی و رسانهای است که اگر متناسب با نیازهای امروز بازخوانی و تقویت شود، میتواند نقش مؤثری در مقابله با جنگ شناختی و روایتسازی صحیح از فرهنگ عاشورا ایفا کند. بهرهگیری از این ظرفیت، بازگشت به گذشته نیست، بلکه استفاده هوشمندانه از رسانهای است که کارآمدی خود را در طول قرنها به اثبات رسانده است.
بدون نظر! اولین نفر باشید