«نمایش قدرت» یا عقبنشینی پنهان؟ معمای رفتار واشنگتن در برابر تهران
پایگاه صدای امید شهر،«دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به دنبال راهی برای خروج از جنگ است اما ایران ممکن است با او همراهی نکند.»
خبرگزاری فرانسه در گزارشی کوتاه با این مقدمه نوشت: ترامپ بر لزوم حفظ محاصره دریایی اصرار دارد، در حالی که ایران تأکید میکند این محاصره باید پیش از آنکه هرگونه توافقی برای پایان جنگ روی میز قرار گیرد، لغو شود؛ جنگی که در ۲۸ فوریه توسط اسرائیل و ایالات متحده آغاز شد.
ترامپ همواره به مهارت خود در عقد قراردادهای بزرگ و سریع با کمک تیم دوستان تاجرش میبالد اما مذاکره با جمهوری اسلامی ایران برای او تضاد مطلقی ایجاد میکند؛ او باید رو در رو با دیپلماتهایی شود که با برنامهریزی دقیق و بدون کوتاه آمدن از مواضع، برای یک نبرد طولانیمدت در برابر آنچه آن را دشمنی فریبکار میدانند، آمادهاند.
ترامپ با اعزام جیدی ونس، معاون خود به پاکستان، امیدواریها به پیشرفت در دور دوم مذاکرات را افزایش داده بود اما ایران (به دلیل مواضع متناقض آمریکا و عدم تعهد کامل واشنگتن به آتشبس) از تأیید حضور خود در این مذاکرات خودداری کرد و در نتیجه ونس در واشنگتن ماند.
با نزدیک شدن به پایان آتشبس دو هفتهای و در حالی که همپیمانان عرب خلیج فارس آمریکا خود را برای حملات احتمالی جدید ایران آماده میکردند، ترامپ اعلام کرد که آتشبس را تمدید میکند؛ زیرا به ادعای او، «ساختار سیاست داخلی ایران که در این جنگ تحلیلرفته، دچار «تفرقه» است و برای ارائه یک پیشنهاد به زمان نیاز دارد. »
الکس واتانکا، پژوهشگر ارشد «مؤسسه خاورمیانه» و متخصص امور ایران میگوید: «او واقعاً میتوانست بر مواضع خود پافشاری کند و وارد اقدامات نظامی بیملاحظهتری شود اما تاکنون جلوی افتادن در این چاه را گرفته است.»
برای ترامپ که در کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود از مداخلهگری نظامی دوری کند این جنگ به یک فاجعه سیاسی تبدیل شده و او حتی با مخالفت پایگاه حامیان جمهوریخواهش نیز مواجه است.
ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل، کنترل تنگه هرمز که مسیر عبور یکپنجم نفت جهان است را به دست گرفت؛ اقدامی که باعث شد ماهها قبل از انتخابات کنگره، هزینه سوخت برای مصرفکنندگان آمریکایی افزایش یابد.
آزمودن همه راهها
دنی سیترینوویچ، کارشناس سابق اطلاعات اسرائیل در امور ایران که اکنون در «مؤسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تلآویو» و «شورای آتلانتیک» در واشنگتن فعالیت میکند، میگوید: «با وجود تحمل خسارات، حاکمیت سیاسی ایران در آستانه فروپاشی نیست و تسلیم نخواهد شد.»
او افزود: «ترامپ نمیخواهد تنشها بالا بگیرد. نمیگویم که بالا رفتن تنش محال است اما او واقعاً تلاش میکند تا پیش از هر چیز، تمام گزینههای سیاسی را بررسی کند.»
سیترینوویچ ادامه داد: «به نظر من ترامپ از این جنگ خسته شده و از همه مهمتر، با وجود حرفهایی که میزند، عمیقاً درک کرده که هزینهها فقط در حال افزایش هستند و قرار نیست کاهش یابند.»
با این حال، مقامهای سیاسی ایران نسبت به ترامپ عمیقاً بیاعتماد هستند؛ مذاکرهکنندگان آنها تنها چند روز پیش از حمله آمریکا و اسرائیل هنوز در حال گفتوگو درباره یک توافق با تهران بودند. الگویی که در ژوئن گذشته نیز دیده شد؛ زمانی که دو طرف دقیقاً پیش از آغاز موج بمبارانهای اسرائیل با یکدیگر در حال مذاکره بودند.
هم رئیس جمهور آمریکا و هم مقامهای سیاسی در ایران، نسبت به هرگونه ادعای مبنی بر عقبنشینی، حساسیت بالایی دارند.
واتانکا میگوید: ترامپ با اعلام ادامه محاصره دریایی در دوران آتشبس، عملاً ایران را مجبور به واکنش کرد و به بهانه «حفظ ظاهر و نمایش قدرت»، به دیپلماسی که اتفاقا آن را دنبال میکرد، ضربه زد.
این کارشناس در ادامه با اشاره به گزینههای پیش روی رئیس جمهور آمریکا میگوید:«در یکی از سناریوهای احتمالی برای خروج از این بنبست، ایالات متحده میتواند محاصره را به صورت رسمی حفظ کند اما با شدتِ سابق آن را اجرا نکند.»
او گفت: «ایرانیها متوجه خواهند شد که محاصره اجرا نمیشود، چون ارزیابی آن کار سادهای است. ایران میتواند این وضعیت را یک پیروزی بنامد و مذاکرات را از سر بگیرد.»
دونالد ترامپ تاکنون هیچ نشانهای از کوتاه آمدن در خصوص محاصره نشان نداده است. لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه که مدتهاست بر لزوم حمله به ایران تأکید میکند، اشاره کرده که این محاصره اکنون میتواند به عنوان ابزار اصلی آمریکا برای اعمال فشار مورد استفاده قرار گیرد.
سینا طوسی، پژوهشگر ارشد «مرکز سیاستهای بینالملل» میگوید ترامپ در قبال محاصره دو راه پیش رو دارد: یا آن را لغو کند که این کار به ایران ثابت میکند از اهرم فشار در اختیار خود خوب استفاده کرده است یا به آن ادامه دهد و ریسک پایان یافتن آتشبس را بپذیرد.
او افزود: «نظر غالب در تهران این است که زمان به نفع ایران است و یک درگیری طولانیمدت، هزینههای بسیاری را به اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی تحمیل خواهد کرد.»
بدون نظر! اولین نفر باشید